Radiateur voor BMW 2002 met airconditioning

Omdat mijn auto nog niet mooi genoeg loopt, ben ik mijn Kugelfischer injectiepomp aan het vervangen voor een gereviseerde pomp. Dit lees je in een ander bericht wel een keer. Maar tijdens deze operatie was ik genoodzaakt om de radiateur uit de auto te verwijderen. Daarbij heb ik ook de onderste slang verwijderd om het gemakkelijker weer te kunnen plaatsten. En dat was maar goed ook…

onderste slang radiateur BMW 2002 bijna lek
De slang was bijna door. Wat heb ik een geluk dat ik hier in mijn eigen garage achter gekomen ben!
aangepaste onderste slang radiateur BMW 2002
Omdat de slang erg dicht langs de compressor liep, had ik al een stuk afgesneden om afstand te creëren met de compressor.
Maar het is duidelijk dat de afstand onvoldoende was. Ik was aan het piekeren of ik de beugel van de compressor aan zou moeten passen. Totdat Jeffrey Kok ineens zei: volgens mij moet je een aangepaste radiateur hebben voor airconditioning. Hij vond er zelfs een van het merk AVA Quality Cooling met onderdeelnummer BW2575.

Bij mij ging meteen een belletje rinkelen: volgens mij leveren mijn vrienden bij Airco Frans AVA producten. Ik ben direct langs gegaan want ze zitten op een paar kilometer rijden van mijn huis. Ze hebben een mooie prijs voor mij gemaakt en de radiateur was er de volgende ochtend vroeg.

radiateur BMW 2002 airconditioning vs radiateur BMW 2002 standaard
Links de radiateur voor airconditioning en recht de standaardradiateur
radiateur buis aan zijkant voor airconditioning BMW 2002
Het buisje onderaan de radiateur voor de airconditioning komt aan de zijkant inplaats van aan de onderkant. Hierdoor loopt de slang netjes langs de compressor.
Toen de nieuwe radiateur binnen was ben ik direct gaan passen. De radiateur past perfect maar… de oude slang (ook zonder stuk eraf) paste voor geen meter.

In de slangenvoorraad vond ik gelukkig nog een slang met BMW onderdeelnummer 11531250702. Dit is voor de koeling voor een auto met een automatische versnellingsbak. Geen idee waarom ik dit heb want op mijn auto met automatische versnellingsbak zit gewoon een standaardslang en standaardradiateur.

Slang gemonteerd radiateur BMW 2002 met airconditioning
Het is moeilijk te zien maar de slang loopt op ruime afstand van de compressor voor de airconditioning.
Eind goed, al goed. Ik hoop dat dit echt de laatste klus is die ik voor de airconditioning moet uitvoeren.

De airco werkt!

Een week geleden hebben we geprobeerd de airco te vullen met koelmiddel om te testen of het allemaal werkt zoals we het bedacht hebben. Op de dag zelf kwamen we er helaas achter dat het systeem geen luchtdruk en daarmee dus ook geen koelmiddel doorlaat. We dachten dat het expansieventiel niet zou werken. Nadat ik de verdamper onder het dashboard weer uitgebouwd had bleek dat het expansieventiel gewoon lucht door liet.

Het moest dus aan andere delen van het systeem liggen. Maar de condensor is nieuw dus die kan eigenlijk niet verstopt zitten. We hebben de droger voor in de neus getest met lucht uit de compressor en ook deze liet gewoon lucht door. Zou het dan in de nieuw geperste leidingen zitten die aan de verdamper geperst zijn? Eigenlijk kan dit niet maar we hebben het toch gecontroleerd.

Wat blijkt… de koppeling zit vol loctite. Normaal vul je na het aansluiten van de leidingen ook direct het systeem maar nu was dit niet mogelijk. Een overschot aan loctite zou normaal weggeblazen zijn in het systeem naar nu kon het dus uitharden in de koppeling waardoor de leiding verstopt was.

airconditioning leiding vol loctite
Helaas… de leiding zit inderdaad vol Loctite. Nu kan ik alles weer in elkaar zetten.
We hebben de koppeling verwijderd en ik kon de verdamper weer inbouwen. Vanochtend heb ik alles weer ingebouwd en vanmiddag was het tijd voor de nieuwe poging.
airconditioning vullen bmw 2002tii
De airconditioning wordt gevuld, eerst met 500 gram koelmiddel en uiteindelijk met 650 gram tot de juiste druk is bereikt.
Frans en Lucien controleren en meten de temperatuur van de ingaande en uitgaande leiding
Frans en Lucien controleren en meten de temperatuur van de ingaande en uitgaande leiding
meters airconditioning machine
Op de meters van de airconditioningmachine is de druk maar ook de temperatuur te zien
Omdat het hele systeem maatwerk is moeten we in stappen vullen totdat de druk correct is. We beginnen met 500 gram en komen uiteindelijk op 650 gram uit. Op de meter is de hoogste druk te zien van rond de 16 à 17 bar. Bij die druk schakelt de fan aan die in de neus van de auto voor de condensorplaat zit. Dan zie je de druk direct afnemen en worden ook de laagste temperaturen in de auto gemeten.
Meting temperatuur airconditioning in auto
De binnentemperatuur die de airco blaast was op het laagste punt 5,2 graden. Bij een buitentemperatuur van 23 graden.
Op de weg terug naar huis heb ik de airco op de koudste stand gezet en de blower vol laten blazen. Dan is het gewoon echt fris in de auto. Geweldig! Hij doet het dus nu echt na al dat gepuzzel en het lange wachten op onderdelen.

De komende tijd is het zaak om het systeem goed te testen, bij voorkeur op een warme zonnige dag waar het normaal bloedheet is in een BMW 2002. Verder zijn er uiteraard nog heel wat dingen die nu weer moeten gebeuren. Maar nu eerst even genieten van mijn koelcel op wielen. Frans en Lucien…bedankt voor alle hulp en uitleg!

Wat er nu nog moet gebeuren:

  • Uitboren van de compressorbeugel zodat de compressor niet zo dicht bij de slang onderaan de radiateur komt
  • Testen of condenswaterafvoer werkt voor ik een overstroming in de auto heb
  • Radio weer inbouwen
  • Zijpanelen weer inbouwen

Meer weten over het airconditioning systeem in de BMW 2002?
Kijk dan vooral ook even bij deze artikelen die ik er eerder al over schreef:
Airconditioning voor de BMW 2002
Compressor airconditioning BMW 2002

Riem voor airconditioning

Vorige week had ik de compressor voor de airconditioning van mijn BMW 2002 al gemonteerd. Nu was het tijd om te zien of alles ook klopte en netjes uitlijnt. Daarvoor moest ik op zoek naar een riem. Met een touwtje om de pulley aan de motor en om de pulley van de airconditioning heb ik gemeten hoe lang de riem moet zijn. Ongeveer 800 moest de riem lang zijn. Voor de breedte heb ik de maat van mijn andere riem aangehouden. Die breedte was 9,5. Gelukkig zat Brezan om de hoek.

Bij Brezan waren eigenlijk alle riemen 10 breed dus uiteindelijk kocht ik een riem van Continental van 10 x 800. Bij het op de auto meten, bleek dat deze riem net iets te groot was. Het stelmechanisme onderaan de compressor kon ik niet ver genoeg oprekken om deze riem strak genoeg te krijgen. Bij de 2e poging was het raak. Ik kocht een getande riem AVX10 x 788La van Gates, model 6273MC.

riem ariconditioning BMW 2002
De riem zit op de airconditioning nu is het tijd om de afdekkap aan te passen.

De compressor voor de airconditioning is gemonteerd

Uit Amerika ontving ik een berg onderdelen voor een Behr airconditioning voor een BMW 2002. Nu is het tijd om dit stap voor stap te gaan monteren. Te beginnen met de compressor voor de airconditioning. Bij de onderdelen zat een steun om de Sanden 508 compressor aan het motorblok te bevestigen. Deze steun heb ik gespoten in de epoxyprimer. Daarna heb ik hem netjes zwart gespoten.

motorsteun airconditioning BMW 2002
Met enkele bouten en een paar veerringen heb ik de steun op het motorblok gemonteerd.

De steun moet je onderaan over de motorsteun monteren. Omdat je de steun voor de compressor over de motorsteun schroeft, heb ik voor aan de steun een extra dikke veerring gemonteerd tussen de compressorsteun en het motorblok. Zo komt de steun recht op het motorblok te staan en blijft de compressor mooi in lijn met de pulley.

Bij het verwijderen van de oude pulley hebben we alles netjes gemarkeerd zodat de motor en injectie die nu al op tijd stonden ook met de nieuwe pulley netjes op tijd staan. Daarna hebben we met de slagmoersleutel de oude pulley losgeschroefd zodat de nieuwe pulley er weer op kon.

De pulley voor de BMW 2002tii is al speciaal maar de pulley voor de BMW 2002tii met airco is weer anders omdat je behalve de aandrijving van de kugelfischer injectiepomp ook de compressor met een extra riem moet aandrijven. Bij het monteren bleek dat de nieuwe pulley ervoor zorgt dat de riem tegen het motorblok aan loopt op het punt waar je de zwarte beschermkap van de aandrijfriem naar de injectie tegen het motorblok schroeft.

Hier heeft Fred Pel geholpen en een klein randje van de aluminium kettingdeksel van het motorblok weg gezaagd. Hierdoor loopt de snaar mooi van de pulley naar de compressor voor de airconditioning. Zonder ook maar iets te raken. Toch best even spannend om gewoon wat af te zagen van je net gereviseerde motor.

compressor airconditioning BMW 2002 zijaanzicht
De compressor bevestig je eenvoudig met een paar bouten, moeren en ringen aan de steun.
Stelmechanisme aandrijfriem airconditioning BMW 2002
Onderaan de compressor bevestig je stelbeugels waarmee je straks de riem op spanning kunt krijgen.
compressor airconditioning BMW 2002 vooraanzicht
De compressor zit erop. Het is moeilijk te zien maar de compressor lijnt nu al goed uit tussen de pulley dus er zal niet veel gesteld hoeven worden.
Nu moet ik op zoek naar een aandrijfriem die past tussen de nieuwe pulley en de compressor. Want je kunt de spanning wel een beetje stellen maar de riem moet eigenlijk bij aankoop al netjes passen. Grote afstanden overbrug je namelijk echt niet met het stelmechanisme. Als die riem er op zit dan zal waarschijnlijk ook de zwarte beschermkap aangepast moeten worden. Daar zit nu geen gat in waar de aandrijfriem naar de compressor voor de airconditioning doorheen past. Een mooie puzzel is het, die airco!

Airconditioning voor een BMW 2002

Met mijn BMW 2002 ben ik 3 keer naar Italië en één keer naar Griekenland gereden. Ik ga bewust nooit midden in de zomer rijden maar ben al die keren toch behoorlijk afgebakken in mijn auto. Al dat mooie glas zorgt ervoor dat het goed heet wordt in de auto. Natuurlijk kun je alle ramen gewoon open zetten. Maar dat geeft zeker voor lange ritten wel erg lang lawaai. Voor lange ritten is dat echt vermoeiend. Soms dacht ik Had ik maar airco!

De BMW 02 serie is af-fabriek nooit met airco geleverd maar in Amerika was het een optie om airconditioning door de dealer te laten installeren. Via Jeffrey Kok kwam ik in contact met zijn Amerikaanse vrienden Bob Breed en Mike Pugh. Bob had nog een airco liggen van het merk Behr. Mike wilde wel helpen om de onderdelen hier te krijgen.

Voor de airco heb ik in ieder geval de onderstaande delen nodig:

  • Verdamper (evaporator) – dit is de unit die je in het interieur plaatst
  • Panelen aan de zijkant van de verdamper
  • Front voor de afdekking en bediening van de airconditioning
  • Compressor
  • Steun voor compressor aan het motorblok
  • Pulley voor de tii met airconditioning
  • Droger/filter
  • Condensator/koeler
  • Ventilator zodat de airconditioning ook kan blijven koelen als je stil staat
  • Slangen en koppelingen – om alles met elkaar te verbinden

Omdat de airco nooit geleverd was in Europa zijn de onderdelen hier niet te vinden. Daarom ben ik met hulp van Mike aan het speuren geslagen. Doel was om zoveel mogelijk van de unieke onderdelen al in Amerika te kopen. Daarna zou alles in een grote zending naar mij toe komen. Mike wilde bovendien wel als verzendadres dienen. Dat scheelt heel veel portokosten!

Via Bob kon ik de verdamper, de panelen aan de zijkant, console voor de schakelpook, de steun aan het motorblok en veel slangen en koppelingen kopen. Via Amazon kocht ik de compressor en de dryer met pressure switch. Via eBay won ik een veiling voor de speciale tii pulley. De condensator/koeler en de fan besloot ik in Nederland te kopen. Dan is het ook makkelijker om te passen en te meten. De onderdelen waren dus compleet.

Tijd om het geheel te verzenden maar dat viel nogal tegen. Via DHL kost de verzending van 4 dozen 400 dollar! Gelukkig ontdekte ik USA2YOU. Een bedrijf dat specialiseerd is om verzendingen van Amerika naar Nederland te krijgen. Het zijn 2 broers. De een woont in Nederland en de ander in de USA. Zij hebben geregeld dat het pakket toch naar Nederland komt en dat het zelfs afgehaald werd bij Mike. Het is dus echt full service. In een week had ik alles in huis!

LET OP: je krijgt via Fedex nog wel een schatting voor BTW en invoerrechten. Bij elkaar ook bijna 300 euro! Deze rekening krijg je via Fedex en heeft dus verder niets met USA2YOU te maken. Maar het is dus zeker niet goedkoop om pakketten uit de USA te laten komen.

verdamper airconditioning bmw 2002
De verdamper voor de airconditioning. Dit onderdeel is het lastigste te vinden.
zijpanelen airconditioning BMW 2002
Met deze zijpanelen dek je de verdamper af zodat je niet op al die onderdelen kijkt
Voorfront airconditioning BMW 2002
Met dit voorfront dek je de verdamper af. Het bovenste gat komt de blazer van de airconditioning in. Het gat onderin is voor de Blaupunkt radio.
sanden 508 compressor
De Sanden 508 compressor werd mij aangeraden Voor deze compressor is ook een motorsteun te koop die op het M10 motorblok past.
motorsteun compressor aircondiioning BMW 2002
Dit is de motorsteun voor de Sanden 508 compressor. Hij is van zwaardere kwaliteit dan de steun voor de hele motor!
BMW 2002tii pulley voor airconditioning
De pulley voor de BMW 2002tii met airconditioning is uniek want hij heeft plek voor de extra snaar voor de aandrijving van de compressor
droger filter airconditioning BMW 2002
Een droger/filter voor de airconditioning van een BMW 2002
koppelingen airconditioning BMW 2002
Een set met koppelingen zat ook bij de onderdelen die ik kocht. Met een speciale tang kun je de koppelingen op een slang persen.
beugels voor verdamper van airconditioning BMW 2002
Met deze beugels bevestig je de verdamper binnenin de auto. Dat zal nog wel even priegelen zijn. De oogjes op de verdamper zijn veelal gescheurd/gebroken.
De garage ligt dus weer vol met onderdelen. Nu is het zaak om er toch een specialist bij te halen.

Als voorbereiding probeer ik me in te lezen met alles wat ik kan vinden. De beste informatie vind je hieronder:

  1. Op de Amerikaanse BMW 2002 website staat een goede handleiding over de airconditioning in de BMW 2002. Het beschrijft in grote lijnen wat er moet gebeuren.
  2. Originele handleiding voor het inbouwen van de Behr airconditioner in een BMW 2002 voor de BMW dealer. (PDF download).
  3. Onderdelenlijst met alle airconditioning onderdelen voor de Behr airconditioning. (PDF download).
  4. Het forumbericht van de opbouw van de Neue Klasse BMW 1800 met airconditioning door Mike Pugh die ervoor gezorgd heeft dat ik de airco in huis heb. In dit bericht staat ook een link naar alle foto’s van zijn project en veel inspiratie voor het netjes inbouwen van de airconditioning.

De 2 PDF downloads van Behr en BMW komen van The Tii register, ik hoop dat ze het oké vinden dat ik hier gebruik van maak.

De komende tijd ga ik zo veel mogelijk zelf inbouwen zoals de beugel met compressor. Maar ook alvast de normale kachelunit. Want daar moet de verdamper voor de airconditioner weer voor gebouwd worden. Ook de standaard radiateur bouw ik er alvast in. Zo kan er daarna gekeken en gemeten worden welke condensator en ventilator er in de neus voor de standaard radiateur past.

Het is nu wel tijd om een specialist te zoeken. Over de verdamper schrijft iemand op de Amerikaanse BMW 02 club: Any unit you get should be pressure tested and the expansion valve replaced. Ik heb geen idee hoe ik dit zelf kan doen.

Verder is de verdamper toch wel oud en stoffig. De vraag is of ik die uit elkaar moet halen? Een deel kan ik reinigen met luchtdruk maar echt goed kun je er niet bij. Mijn angst is dat ik bij het openmaken delen van het oude plastic breek. Probeer het dan maar weer eens netjes aan elkaar te krijgen.

Ook lopen de regelaars in het voorfrontje niet bepaald soepel. Een beetje olie kan wonderen doen. Maar voordat ik alles inbouw wil ik ook weten of het allemaal nog wel werkt. Kortom: veel te veel vragen om allemaal in mijn eentje op te lossen. Tijd dus om eens met een airco expert te praten. Maar via Fred Pel van De Vechtstreek Autoschade heb ik er waarschijnlijk al een bij mij in de buurt gevonden.